Kibale National Park: op bezoek bij de chimpansees

Home » Oeganda » Kibale National Park

Kibale National Park is een tropisch regenwoud waar de grootste populatie chimpansees ter wereld leven. Het groene woud is de ideale uitvalsbasis voor een bezoek aan deze primaten, met wie we maar liefst 98% (!) van ons DNA delen. Er leven zo’n 1.500 chimpansees in Kibale, verdeeld in 13 gemeenschappen. Kibale is de enige plek in Oeganda waar je zowel een Chimpansee Trekking als Chimpansee Habituation kan doen. Net daarom is het woud gerangschikt als de beste bestemming in Oost-Afrika waar reizenden gemakkelijk de wilde chimpansees in hun natuurlijke habitat kunnen observeren. In dit artikel ontdek je alles over de ligging, overnachting en de twee soorten activiteiten om tijd met de chimpansees door te brengen.

Inhoudsopgave - Ga snel naar:

» Waar ligt Kibale National Park?

» Waar overnachten in Kibale?

» Welke activiteiten met chimpansees kun je doen?

» Wat is een chimpansee habituation?

» Wat is een chimpansee trekking?

Stel je reis samen

Boek een verblijf

via Booking

Boek een vlucht

via Skyscanner

Huur een lokale driver

via REISVONK

Boek een activiteit

via GetYourGuide

Shop reisgadgets

via Bol.com

Boek jouw 4x4 met daktent

via Uganda Nomads

Waar ligt Kibale National Park?

Kibale National Park ligt in het westen van Oeganda, meer specifiek in het Kabarole-district. De oppervlakte van het park is zo’n 795 km² (!) groot en beschikt over de mooiste en gevarieerde stukken tropisch bos van heel Oeganda. Aan de noordkant van het park liggen de hoogste oppervlaktes met een hoogte van maar liefst 1.590 meter boven de zeespiegel.

Kibale National Park is zeer gemakkelijk bereikbaar omdat het gebied een goed onderhouden wegennetwerk heeft. De wegen leggen de verbinding tussen Kibale en andere nationale parken en grote steden. De activiteiten met chimpansees starten meestal in het Kanyanchu Visitor Center. Dit centrum ligt op 26 km van Fort Portal (30 min. rijden), 250 km van Murchison Falls National Park (4-5 uur rijden), 142 km van het Queen Elizabeth National Park (2 uur rijden) en 350 km van Kampala (5 uur rijden).

Waar overnachten in Kibale?

In Kibale National Park starten de activiteiten met chimpansees vaak in de vroege ochtend. Daarom raden we aan om een dag op voorhand richting een verblijfplaats te rijden die in de buurt van Kibale ligt. Er is een breed aanbod aan lodges en hotels, maar de omgeving is naar ons aanvoelen iets duurder dan andere plekken in Oeganda.

Wij kwamen van Murchison en kozen voor twee overnachtingen in het (eerder goedkoop) verblijf bij de idyllische Lake Nyamirima Cottages. Deze accommodatie ligt op 15 min. rijden van het Kanyanchu Visitor Center.

Een tweepersoonscottage reserveer je vanaf €55 per nacht inclusief ontbijt. Het uitzicht is adembenemend. Er zijn een vijftal cottages, dus deze plek is ook erg rustig. De bumpy road naar de cottages kan pittig zijn bij regenval. Je kan gemakkelijk naar beneden wandelen richting Lake Nyamirima. De accommodatie biedt ook lunch en diner aan. De chicken stew met garlic potatoes zijn héérlijk!

Welke activiteiten met chimpansees kun je doen in Kibale?

Kibale National Park is één van de enigste plekken waar reizenden zowel kunnen kiezen voor de Chimpansee Trekking als voor de Chimpansee Habituation. Hoewel Kibale bekend staat als dé beste locatie voor een Chimpansee Trekking in Oeganda, kan je dit ook doen in Budongo Forest in Murchison Falls National Park, Kalinzu Forest en Kyambura Gorge in Queen Elizabeth National Park. De beste tijd om chimpansees te bezoeken is van november tot februari en van juni tot oktober.

Zowel voor de trekking als voor de habituation moet je op voorhand een vergunning kopen bij de Ugandan Wildlife Authority (UWA). Er zijn twee opties om een vergunning te kopen: je vraagt een vergunning aan bij een lokale touroperator (bijvoorbeeld de organisatie waarbij je een auto of driver huurt) of je boekt zelfstandig een vergunning bij de UWA (nieuw sinds 2023). Omdat de communicatie met de UWA soms moeizaam verloopt, raden we de eerste optie aan.

Om je te helpen kiezen tussen de Chimp Trekking of Chimp Habituation, lijsten we in onderstaande tabel enkele feitelijke verschillen op:

Dit zijn de prijzen vanaf juli 2024. Actuele info en prijzen vind je op de website van UWA.

Voor welke activiteit je het beste kiest, hangt af van je budget, conditie, hoeveel tijd je met de chimpansees wilt spenderen en welk proces je het liefst wilt volgen. Wij kozen voor de Chimp Habituation Experience en delen verder in dit artikel onze ervaring en planning.

Wat is een ChimP habituation in Kibale?

Chimp Habituation verwijst naar het proces waarbij onderzoekers de chimpansees laten wennen aan de aanwezigheid van mensen. Deze gewenning is van cruciaal belang voor onderzoekers om meer over deze primaten te leren in hun natuurlijke habitat, zonder hun gedrag te veranderen. Hoe meer we begrijpen van en lezen over de chimpansees, hoe beter we hen kunnen beschermen en helpen wanneer ze ernstig ziek of gewond zijn. Een gewenningsproces duurt minimaal 2 jaar.

Eens deze groepen chimpansees gewend zijn aan mensen, kunnen ze onderdeel worden van de Chimp Trekking. Als reizende maak je deel uit van dit unieke proces. Op deze manier draag je bij aan de instandhoudings- en beschermingsinspanningen van enerzijds de chimpansees, anderzijds van Kibale National Park zelf.

De Chimp Habituation start om 6u30 met een korte briefing in het Kanyanchu Visitor Center. Tijdens de briefing krijg je uitleg over het verloop van de dag, welke ranger met je meegaat en welke regels je dient te volgen. Daarna word je in kleine groepen ingedeeld van 2 tot 6 personen en stap je in de auto voor een rit van 5 tot 10 min. naar de rand van het regenwoud. Wij bezochten Kibale in september en hadden veel geluk: we gingen slechts met ons twee op Chimp Habituation!

Draag of neem mee:

» Wandelschoenen: stevig en waterdicht!

» Hoge en dikke sokken: om je broek in je sokken te steken als bescherming tegen insecten

» Lange kleding: lange broek, lange mouwen en/of fleece/trui

» Regenjas (of poncho)

» Rugzak: waterdicht, niet te groot en met beperkte inhoud.

» Drinkwater: min. 1-1,5 liter p.p.

» Snacks en/of lunchpakket: maar niet uit je rugzak nemen of eten in het bijzijn van de chimpansees

» Insecten-/muggenspray

» Mondmasker (!): de rangers vragen om in het bijzijn van de chimpansees een mondmasker te dragen

» Camera/fototoestel (+ beschermhoes)

6u30: briefing

7u: Wandeling

Om 7 uur wandel je het regenwoud binnen en begint de zoektocht naar de chimpanseefamilie écht. Je wordt vergezeld door een gewapende ranger. Het is de taak van de ranger om je groep te beschermen tegen wilde dieren in het bos, zoals buffels, olifanten en reptielen. De wandeling kan pittiger zijn dan bij de Chimp Trekking. Niet-gewende chimpansees leven namelijk dieper in het bos, weg van de drukkere paden en verplaatsen zich sneller naar nieuwe locaties.

Na 20-30 min. wandelen vervoegen een drie- tot viertal onderzoekers zich aan je groep. Hun opdracht is om de chimpansees vertrouwd te maken aan mensen en hun gedrag te bestuderen. Zie je een geeloranje vrucht op de grond liggen? Dan kom je dicht in de buurt van de chimpansees!

8u-12u: Ontmoeting met de Kisongi Gemeenschap

Na 50-60 min. wandelen vang je een eerste glimp op van de chimpansees. Ze zitten hoog in de bomen en waarschuwen elkaar voor onze komst. Deze chimpansees horen bij de Kisongi Community, een grote chimpanseefamilie die uit minstens 120 leden bestaat. De Kisongi zitten ondertussen al 7 jaar in een gewenningsproces van de UWA.

Vervolgens krijg je zo’n 3-4 uur exclusieve tijd met de chimpansees. Verplaatsen ze zich? Dan jij ook! Zo volg je hun dagelijkse gewoontes: voederen, jagen, patrouilleren, rusten en voor de kleintjes zorgen. Typisch voor niet-gewende chimpansees is dat ze nieuwsgierig zijn naar nieuwe gezichten. Hun nieuwsgierigheid zorgt ervoor dat je hen kan bewonderen tot op een afstand van 5-7 meter (!). Dit levert je fantastische portretten op:

© REISVONK. Kisongi Chimpansee gemeenschap, Kibale National Park, Oeganda, 2023.

Klik op de afbeelding om alle foto’s in groter formaat te zien.

Je merkt ook dat de vrouwelijke chimpansees (vooral diegenen met baby’s) timider zijn en meer afstand houden van mensen. Op voorwaarde dat je stil bent, voldoende geduld hebt, beschikt over een degelijke camera en op een aanvaardbare afstand blijft (15-20 meter), is het zeker mogelijk om de liefde tussen moeder en kind te bewonderen.

12u-13U: TERUGWANDELING

Na 3-4 uur tijd met de chimpansees door te brengen, zit de Chimp Habituation Experience erop. Rond de middag neem je afscheid van de Kisongi gemeenschap. De onderzoekers blijven bij hen tot de avond valt (tot 19 uur). De volgende ochtend keren ze terug naar de plaats waar ze de chimpansees voor het laatst gezien hebben en volgen ze hen opnieuw gedurende de dag.

Voor de terugkeer begeleidt de ranger je groep richting de rand van het regenwoud, waar de auto/driver je opwacht. Je rijdt terug richting het Kanyanchu Visitor Center en ontvangt een prachtig certificaat van de Uganda Wildlife Authority (UWA). Inkaderen maar!

Wat is een chimp trekking in Kibale?

Naast de Chimp Habituation kun je ook kiezen voor een Chimp Trekking. Deze activiteit bestaat uit een uitgebreide(re) wandeling in het regenwoud van Kibale, waar je op zoek gaat naar een chimpanseegroep die reeds een gewenningsproces doorstaan heeft.

De briefing start om 7u30 of 13u30 in het Kanyanchu Visitor Center. Je wordt in een groep van max. 8 personen ingedeeld en krijgt een ranger toegewezen. Je kan ook vragen naar een drager die je rugzak draagt tegen een kleine vergoeding. Samen wandel je richting de rand van het regenwoud. Hier begint de trek- en zoektocht naar de chimpansees. Van zodra je een chimpanseefamilie bereikt, breng je max. 1 uur met hen door. De hele activiteit (trektocht + 1 uur observatie) duurt tussen de 2 en 6 uur, afhankelijk van hoe vlot je de chimpanseefamilie vindt.

De timing van de Chimp Trekking komt grotendeels overeen met de Chimp Habituation. Het verschil is dat je bij de Chimp Trekking zowel in de voor- als namiddag kunt starten en minder tijd met de chimpansees doorbrengt. Dit is de voornaamste reden waarom wij uiteindelijk voor de Chimp Habituation kozen. Door deze langere observatietijd kun je de verschillende karakters en hun gewoonten identificeren, terwijl je de groepsdynamiek en hiërarchie beter begrijpt.